تفاوتی نداره نوازنده ی یک ساز موسیقی باشید یا خوانندگی میکنید. ریتم مهمترین عنصر موسیقی هست و اگر به درستی مفهومش رو درک نکنید و نتونید به صورت صحیح اجراش کنید، خروجی کار بسیار نامنظم، بی کیفیت و حتی در مواردی گوش خراش خواهد بود. اکثر افرادی که به تازگی موسیقی رو شروع میکنن ریتم خوانی رو به صورت جدی دنبال نمیکنن و همین باعث میشه اشتباهاتی در ضرب گرفتن و نظم قطعه ایجاد بشه. بریم با هم 5 تا از اون ها رو بررسی کنیم.
1. استفاده نکردن از مترونوم
مترونوم وسیله ای هست که ضرب هایی منظم با یک سرعت ثابت ایجاد میکنه. به این دلیل که خیلی از هنرجوهای تازه کار با روشن کردن اون تمرکزشون از بین میره، معمولا تمرین با این دستگاه ارزشمند رو رها میکنن. شرط یاد گرفتن مترونوم و تمرین با اون، در ابتدا دوستی باهاش هست.
خیلی از نوازنده های نیمه حرفه ای و حتی حرفه ای هم اگر از ابتدا با این وسیله تمریناتشون رو انجام ندن، در آینده فاصله ی زیادی باهاش میگیرن و برنامه ریزی تمرینات بهمراه مترونوم به کار بسیار پر چالشی واسشون تبدیل میشه. برای حل این مشکل موارد زیر رو به صورت گام به گام طی کنید.
- دوستی با مترونوم : در ابتدا اپلیکیشن یا دستگاه مترونوم رو روی حالت چهار ضربی (میزان نمای 4/4) بذارید و سرعت رو روی عدد 60 قرار بدین، سپس شروع به خوندن 1 2 3 4 و همچنین ضرب پا گرفتن با قدرت زیاد کنید.
- دست زدن با ضرب ها : سعی کنید تمام اعضای بدن از جمله دست ها و سر رو با ضرب های مترونوم هماهنگ کنید و به مدت 5 دقیقه خواندن و ضرب پا گرفتن هماهنگ با مترونوم رو تکرار کنید.
- خواندن ریتم : حالا یک تمرین یا آهنگ ساده انتخاب کنید که پیچیدگی ریتم نداشته باشه و کشش نت ها رو با هر لفظی که دوست دارید ادا کنید.
- اجرای نت ها : حالا آماده ی اجرای اون تمرین یا قطعه روی ضرب های مترونوم هستید.
2. تمرین نکردن با بکینگ ترک
بکینگ ترک یا موسیقی پس زمینه، یک فایل صوتی هست که گروه نوازی رو به ساده ترین شکل ممکن برای شما شبیه سازی میکنه. همونجور که میدونید برای اینکه یک اجرای گروهی داشته باشیم مجبوریم اعضا رو در یک مکان یا زمان مشخص دور هم جمع کنیم و برای دقایقی قطعاتی رو به همراهی هم اجرا کنیم. اما این کار با چالش های خودش همراه هست و همین موضوع باعث میشه این نوع تمرین برای نوازنده کمرنگ تر بشه.
خوشبختانه در زمان حاضر برای هر ملودی که مد نظرتون هست، تعداد زیادی بکینگ ترک با تنظیم های گوناگون موجوده و به نوازنده این امکان رو میده که تمرینات خودش رو در شرایط گروه شبیه سازی شده انجام بده. حتما سعی کنید از روش حضوری یا آنلاینی که دارید موسیقی رو فرا میگیرید، فایل صوتی Backing Track رو از معلم موسیقی خود بخواهید و تمرینات رو با هاهنگی این فایل انجام بدید.
در ابتدا این کار بسیار چالش بر انگیز خواهد بود چون ممکنه از سرعت آهنگ عقب بمونید و ریتمتون دچار بی نظمی بشه اما خوشبختانه اپلیکیشن هایی مثل Music Speed Changer در دسترس هستند تا هم بتونید سرعت آهنگ رو به دلخواه کم کنید و هم قسمت هایی از اون رو جدا کنید و بار ها و بارها تمرینشون کنید.
3. عدم تمرین فیگور ها به صورت گام به گام
ریتم هم مثل هر مهارت دیگه ای احتیاج به شروع پر قدرت از پایه و در ادامه آموزش دیدن به صورت گام به گام داره. در ابتدا باید مبانی پایه ی ریتم مثل میزان، میزان نما، تعریف ضرب، کار با مترونوم و همچنین کشش های ساده مثل گرد و سفید و سیاه رو آموخت و بعد این فیگور ها رو پیچیده تر کرد.
حتما شما هم تا الان با آهنگ هایی مواجه شدید که فیگور های چالش برانگیز با خط اتحاد ترکیب میشن و از طرفی سکوت هایی با ارزش زمانی های مختلف هم در کنارشون قرار میگیرن و کار رو سخت تر میکنن. حل معمای نهفته بین تمام این فیگور ها احتیاج به آموزش اصولی داره که در کنارش با انجام تمرین های ریتم خوانی بتونید این مهارت رو به خوبی یاد بگیرید.
پکیج خود آموز ریتم خوانی شامل ویدیو هایی با زمان تقریبی 5 دقیقه هست که فیگور ها رو به صورت گام به گام آموزش میده و بعد از پایان هر آموزش تمرین هایی با میزان نماهای مختلف وجود داره تا مطلب با تمرین بیشتر برای هنرجو به خوبی جا بیفته.
4. اهمیت ندادن به سکوت ها
همونطور که نت ها در دنیای موسیقی حامل صداهایی هستن که ملودی ها رو میسازن، سکوت ها هم با توقف هایی که ایجاد میکنن، این ترکیب هنری رو کامل میکنن. همونجور که میدونید به ازای هر کشش یا صدا در موسیقی یک سکوت به همون میزان کشش هم وجود داره. این نشون یده اهمیت سکوت ها کاملا با اجرای نت ها برابر هست.
خیلی از نوازندگان مبتدی کاملا بی توجه به علائم سکوت، نت ها رو بدون هیچ استراحتی پشت سر هم اجرا میکنن و همین باعث میشه از ضرب و ریتم کل قطعه جلو بیفتن که در اصطلاح موسیقی به اون Rushing یا عجله گفته میشه.
سعی کنید قبل از شروع ترین یک آهنگ، نت اون رو به صورت دقیق و میزان به میزان تحلیل کنید و بعد از شناسایی تمام سکوت های موجود، اون هر در ابتدا با مترونوم ریتم خوانی کنید و سپس با سازتون اون ها رو سر ضرب های خودشون رعایت کنید.
5. تکیه بیش از اندازه به ریتم شخصی
خیلی از هنرجوهای مبتدی بعد از کشف استعداد درونی موسیقی که دارن، تصمیم قطعی برای شروع آموزش ساز مورد نظر رو میگیرن. با شروع کلاس ها، با تکیه بر استعداد ذاتی در تشخیصی و پیاده سازی ریتم مورد نظر، دیگه به سراغ یادگیری اصولی این مبحث مهم در موسیقی نمیرن.
اجرا با بکینگ ترک رو کنار میذارن، مترونوم رو کلا بیخیال میشن و همچنین ضرب پا رو فقط به صورت دکوری و بی هدف میگیرن. با این تصور که آهنگ هایی که بارها و بارها شنیدن رو نت به نت از بر هستن و احتیاجی به رعایت ریتم به صورت اصولی نیست و همین که ملودی مورد نظر تا حدودی به اصل اثر شباهت داشته باشه برای اون ها راضی کننده هست.
اما باید بدونید بدون رعایت ضرب ها، کشش و نظم در اجرای ریتم قطعه، اون اثر هنری به میزان قابل توجهی مورد تخریب قرار میگیره و هیچ وقت حسی که باید با اجرای اون آهنگ به مخاطب منتقل بشه به سر انجام نمیرسه.