موسیقی بلوز و راک از اثر گذار ترین سبک های قرن بیستم هستن. سبک هایی که در دلشون احساسات، آزادی و بداهه نوازی قرار داره و هنوز هم پایه و اساس بسیاری از سبک های تازه متولد شده ی حاضر هستن. اون چیزی که به این سبک ها روح میده، ریتم های هاص و تپنده اون ها هست. ریتم هایی که حسی هستند نه شمردنی.
1. ریتم بلوز - قلب تپنده احساس
سبک بلوز از دل موسیقی آفریقایی-آمریکایی به وجود میاد و ویژگی اصلی که میشه برای اون در نظر گرفت، سنگینی ریتم و حس تاب خوردن یا همون "سویینگ" هست. در موزیک بلوز، بر خلاف سایر سبک ها زمان بندی به شکل ماشینی و کالا خشک نیست. بلکه ضرب ها کمی عقب تر از زمان دقیق خودشون اجرا میشن و همین باعث ایجاد حس نوسان و نرمی در موسیقی میشه.
معمولا ریتم های بلوز در میزان نماهای 4/4 نوشته میشن. یعنی در هر میزان از اون ها 4 ضرب داریم. اما چیزی که باعث وجه تمایز بلوز میشه نحوه تقسیم ضرب ها هست. به جای شمارش ساده " 1و 2 و 3 و 4 و " نوازندگان بلوز از حس سه تایی پنهان استفاده میکنن. به عبارت دیگه نوازنده ها معمولا نت های اول و سوم رو اجرا میکنن.
* یک تمرین ساده : با دست راست روی پا ضرب بزن و با صدای بلند اون رو بشمار :
" یک و سه / دو و سه / سه و سه/ چهار و سه "
همین باعث میشه ریتم قالب در سبک بلوز در ذهنت شکل بگیره که بهش Swing Feel گفته میشه
2. ساختار ریتم در بلوز 12 میزانی
در بسیاری از قطعات بلوز، ریتم بر اساس یک فرم استاندارد و پر کاربرد شکل میگیره که به اون فرم 12 میزانی گفته میشه. این فرم شامل توالی خاصی از آکورد ها با درجات (V - IV - I) میشه. اما مهم تر از اون ها الگوی تکرار شونده ی ریتم در طول قطعه هست.
در این نوع ریتم، معمولا نوازنده روی ضرب های دوم و چهارم تاکید بسیار زیادی میکنه که به اون Backbeat گفته میشه. این تاکید همون چیزی هست که باعث میشه شنونده ناخودآگاه سرش رو با اون تکون بده یا شروع به تکون دادن بدنش کنه.
برای تمرین خواندن ریتم 12 میزانی :
- با مترونوم روی سرعت 80 تا 100 bpm شروع به انجام تمرینات کن
- ضرب های 2 و 4 رو با دست بزن (مثلا روی زانو ضربه بزن یا قوی تر باهاشون دست بزن)
- همزمان ضرب های رو با صدای بلند بشمار (با تاکید روی ضرب های 2 و 4)
3. ریتم راک - قدرت و انرژی
یکی از بچه های خلف موسیقی بلوز، سبک راک هست. سبکی که از دل موسیقی بلوز و حال و هوای اون در اومده. در حالی که بلوز بر احساس و نوان تکیه داره، راک تمرکزش بر انرژی، پویایی و دقت پایه ریزی شده. راک معمولا چهار ضربی ساده (Straight 4/4) داره اما بر خلاف بلوز، ضرب ها دقیقا روی زمان اصلی خودشون اتفاق میفتن. بدون اینکه حالت تاب گونه یا سوئینگ رو احساس کنید.
یعنی اگه با مترونوم تمرین میکنی، باید ضرب دست یا صدای ساز دقیقا هم زمان با کلیک مترونوم شنیده بشه. در موسیقی راک، درامز نقش اصلی رو در حفظ ریتم بر عهده داره. الگو های کلاسیک درام به صورت های زیر در این سبک اجرا میشه.
- ضرب های 1 و 3 : درام Kick (پایین ترین ضرب)
- ضرب های 2 و 4 : Snare (ضرب قوی)
برای مسلط شدن به ریتم های کلاسیک ساده و همچنین سویینگ که در دو سبک راک و بلوز تاثیر زیادی دارن، میتونین دوره ریتم خوانی از صفر رو تهیه کنید و قدم به قدم همه ی فیگور ها رو فرا بگیرید