اگه تاحالا واسه توام پیش اومده موقع خوندن حس کنی تعدادی از نت ها خیلی بالا یا پایین هستن، یا بعضی از قسمت های یه آهنگ از گلو در میان، به احتمال زیاد تو گام مناسبی نمیخونی و جا داره که دقیق تر این موضوع رو بفهمی. انتخاب گام درست برای خوندن، از مهمترین عواملی هست که از تو یه خواننده خوش صدا میسازه. بریم با هم محدوده های صوتی مختلف رو بررسی کنیم که به اون Vocal Range میگن.
1. گام چیه و چرا مهمه؟
به طور کلی گام در موسیقی به مجموعه ای از نت ها گفته میشه که با ترتیب مشخصی پشت به پشت هم اون ها رو میخونیم یا اجرا میکنیم. گام ها نت هایی هستن که بر اساس ائن ها آهنگ ها شکل میگیرن. وقتی میگیم یک آهنگ در گام دو ماژور C Major نوشته شده یعنی نت های اصلی ای که از اون ساهته شده در خانواده نت های C Major هست. ولی مهم اینجاست که برای خواننده ها فقط گام یک مفهوم تئوریک نیست بلکه محدوده راحت و طبیعی صدا هست.
باید این رو در نظر داشته باشی که اگه آهنگی در گامی نوشته شده باشه که برای تو خیلی بالا یا پایین هست، یا فریاد میشه و یا خفه و بی جون. به همین دلیل هست که اکثر خواننده ها وقتی میخوان قطعه ای بخونن که در محدوده صوتیشون نیست آهنگ رو به گام مورد نظر خودشون ترنسپوز (انتقال گام) میدن.
2. پیدا کردن محدوده صدایی؟
برای شروع باید بدونی پایین ترین تا بالاترین نت ممکن در صدات کجاست. روش ساده تشخیص اون چیه؟ مراحل زیر رو دنبال من تا واست توضیح بدم:
- پیانو یا اپلیکیشن تیونر مثل (SingSharp) رو باز کن
- از نت های پایین شروع کن و با "آه" یا "اوو" بخون تا جایی که صدات هنوز واضح هست و خراب نشده
- حالا از بالا شروع کن و تا جایی برو که هنوز صدات کنترل شده هست
- پایین ترین و بالا ترین نت رو یاد داشت کن (این دقیقا بازه صوتی هست که میتونی بخونی)
3. شناخت نوع صدا
الان که محدوده صوتیت رو پیدا کردی باید با انواع Vocal Range آشنا بشی. مطمئنم اسم چند تاش تاحالا به گوشت خورده. مثلا خواننده مورد علاقت در محدوده سوپرانو میخونه یا فلان خواننده در محدوده تنور میخونه.
4. انتخاب گام مناسب برای آهنگ
فرض کن یک آهنگ در گام سل ماژور G Major هست و وقتی میخوای بخونی نت های بالا اذیتت میکنن. به این ترتیب ممکنه با پایین آوردن یک پرده ای گام به اون رنج صدایی که نیاز داری برسی. به دو نکته مهم هم تو این زمینه دقت داشته باش.
- اگه نت های بالا رو داری فریاد میزنی گام واست بالا هست
- اگه نت های پایین رو حس میکنی صدا بیرون نمیاد گام رو پایین تر از حد طبیعیت داری میخونی
- بهترین گام همون جایی هست که هم بتونی نت های پایین رو درست بخونی و هم بالا رو بدون فشار اجرا کنی
5. تمرین برای کشف گام راحت
برای اینکه ایده آل ترین گام رو پیدا کنی میتونی از این تمرین استفاده کنی :
- یک آهنگ ساده انتخاب کن
- گام اون رو عوض کن و در چند گام مختلف اون رو پخش کن
- تو هر گام بخون و بررسی کن که آیا صدات این مشخصات رو دارن : طبیعیه؟ احساس خستگی و فشار نمیکنی؟ کنترل نت ها واست راحت هست؟