کالیمبا ساز کوچکی با دنیای بزرگ هست. این ساز دلنشین جز خانواده ساز های آفریقایی به حساب میاد که با صدای شفاف و گرمی که داره دل بسیاری از هنر دوستان در جهان رو برده. یادگیری این ساز تنها به کودکان و نوجوانان خلاصه نمیشه و بزرگسالان هم میتونن ملودی های خودشون رو روی اون پیاده کنن.
مرحله اول : آشنایی با کالیمبا
اولین قدم در شروع تمام آموزش ها شناخت اون ساز و قابلیت هایی هست که داره. کالیمبا های استاندارد معمولا دارای 10 تا 17 تیغه فلزی هستن که روی یک جعبه کوچک چوبی نصب شده اند. هر تیغه با طول متفاوت خودش یک نت خاص تولید میکنه. معمولا نت ها بصورت حروف الفبایی روی تیغه ها درج شدن و همین باعث میشه کار یادگیری راحت تر پیش بره.
- اجزای ساز مثل (جعبه چوبی صدا، تیغه ها و سوراخ های رزونانس) رو بشناسید
- سعی کنید نحوه صحیح در دست گرفتن ساز کالیمبا رو یاد بگیرید و بهترین زاویه زخمه زدن به تیغه ها رو بلد بشین
- اولین تک نت ها رو یاد بگیرید و صدای هر تیعه رو بصورت مجزا در بیارید
مرحله دوم : نحوه انگشت گذاری و اولین تک نت ها
برای نواختن کالیمبا بیشتر از انگشت شست استفاده میشه. برای این کار باید شست رو کمی به طرف پایین خم کنید و با ناخن یا نک انگشت تیغه ها رو رها کنید تا در اثر ارتعاش اون ها نت ها به صدا در بیان. فقط در حین انجام این کار به چند نکته دقت داشته باشید.
- فشار زیادی به تیغه ها نیارید
- این حرکت باید به نرمی انجام بشه پس حرکت سریع انجام ندید
- بهتره ابتدا تمرین کنید و صدایی تمیز و شفاف از ساز در بیارید و کم کم حجم صدا رو بیشتر کنید
مرحله سوم : یادگیری نت ها و الگو های ساده
کالیمبا به این دلیل که نت های مشخصی روی تیغه ها داره برای مبتدیان بسیار سادست. در این مرحله توصیه میشه چند نکته اصلی رو رعایت کنید تا بالاترین بازدهی رو آموزش این ساز داشته باشه.
- جای نت های اصلی مثل (دو، ر، می، فا، سل، لا، سی) رو روی این ساز به خوبی حفظ کنید.
- الگو های ساده ای مثل ترکیب محدودی از نت ها رو چندین بار روی این ساز تمرین کنید. مثل الگوهای "دو ر می" یا "می فا سل"
- آهنگ های کودکانه یا قطعات کوتاه و ساده رو در ابتدای راه آموزشی یاد بگیرید تا هماهنگی بین انگشتان و ذهن به خوبی شکل بگیره
مرحله چهارم : آشنایی با ریتم خوانی
همونجور که میدونید موسیقی از نت و ریتم تشکیل شده. بدون رعایت دقیق ارزش زمانی نت ها، موزیکی که میشنویم چارچوب مشخصی نداره و بی سر و ته شنیده میشه. برای بالا بردن توانایی ریتم خوانی، بهتره موارد زیر رو رعایت کنید.
- تمرین شمارش ضرب ها (1، 2، 3 و 4) رو بهمراه نواختن ساز و ضربه زدن به تیغه ها با خودتون مرور کنید.
- از مترونوم برای ثابت نگه داشتن ریتم کمک بگیرید
- قطعاتی با ریتم ساده انتخاب کنید که چالش خاصی بهمراه نداشته باشن
- برای تقویت ریتم میتونید از دوره های ریتم خوانی از صفر استفاده کنید و علاوه بر یادگیری فیگور های ریتمیک در قالب میزان نما های مختلف، تمرین هایی رو برای تقویت این فیگور ها انجام بدید
مرحله پنجم : یادگیری کالیمبا با تبلچر
درسته که روش عدد گذاری هیچوقت نمیتونه جای روش های استانداردی مثل نت خوانی رو بگیره اما این واقعیت رو باید پذیرفت که بسیاری از ساز ها مخصوصا اون هایی که نوظهور هستن مثل هنگ درام و کالیمبا از این سیستم برای نت نویسی استفاده میکنن و بسیاری از هنرجویان موسیقی خیلی سریع تر با این روش کار میکنن. اگه قصد استفاده از این روش میان بر اما کار راه انداز رو دارید، بهتره به موارد زیر دقت کنید.
- نحوه خواندن تبلچر را بیاموزید که هر علامت مخصوص اجرای چه تکنیکی در این ساز هست
- ابتدا قطعات کوتاه رو با این روش اجرا کنید و به مرور سخت ترشون کنید
- همیشه در کار این روش، نت خوانی رو هم به صورت اصولی دنبال کنید
مرحله ششم : هماهنگی بین دو دست
به محضی که نت خوانی و اصول تبلچر خوانی اولیه رو یاد گرفتید، زمان اون رسیده که دو دست رو با هم هماهنگ کنید تا ملودی ها رو به صورت کامل اجرا کنید. بسیاری از آهنگ ها در کالیمبا نیاز دارن دو دست در اجراشون استفاده بشن. اینطوری یک ملودی رو بصورت کامل و با تمام جزییاتش میتونید اجرا کنید.
- ابتدا ملودی های مربوط به هر دست رو بصورت مجزا اجرا کنید
- سپس آکورد های بسیار ساده مثل نواختن دو یا چند تیغه بصورت همزمان رو تمرین کنید
- آهنگ ها و ملودی های کامل و معروف رو با این ساز بصورت همزمان اجرا کنید
مرحله هفتم : تکنیک های پیشرفته
اگه قصد دارید این ساز رو حرفه ای یاد بگیرید بهتره از یک استاد یا دوره های پیشرفتهه این ساز استفاده کنید. چندتا از تکنیک های این ساز عبارتند از :
- اجرای آکورد و آرپژ برای پر کردن صدا یا همون فیل کردن
- استفاده از ریتم های آفریقایی مثل رومبا یا ملودی های کلاسیک
- تغییر صدا با حرکت دادن ساز مقابل سوراخ رزونانس