احتمالا تا الان پیش اومده یک قطعه موسیقی رو اجرا کردید که درس اون هفته از کلاس های آموزش سازتون بوده و بعد از حاضر شدن سر کلاس و اجرای اون قطعه توسط استاد، یه مقایسه سر انگشتی با نوازندگی خودتون داشتید و به این نتیجه رسیدین که آهنگی که شما اجرا کردین خیلی خام و ساده شنیده میشه. چه مشکلی پشت پرده اجرای شما وجود داره که باعث میشه صدای سازتون اون طوری که میخواین پخته به گوش نرسه؟ اینجا 7 عامل مهم تفاوت صدای ساز شما و استاد رو با هم بررسی میکنیم.
1. تکنیک نوازندگی استاد متفاوته
شاید مهمترین دلیلی که برای این تفاوت صدا میشه به اون اشاره کرد تفاوت صدای ساز شما با تکنیک های نوازندگی استاد هست. به جرات میتونم بگم اگه دو نفر هم زمان یک نت رو اجرا کنن و ریتم و نوانس و موزیکالیته کاملا یکسانی روی ساز پیاده کنن، باز هم شما تفاوت اجرای نهایی این دو نوازنده رو بصورت کامل تشخیص میدین.
عواملی که در کیفیت صدای ساز شما تاثیر میذاره، نحوه قرار گرفتن انگشتان، میزان فشار روی ساز، کنترل نفس، شدت ضربه زدن و همچنین نحوه شروع نت ها همگی میتونه از عوامل تاثیر گذار در صدای نهایی و خروجی اون آهنگ در حال اجرا باشه. برای مثال در سازدهنی، نحوه دم و بازدم، کنترل فشار هوا و همچنین قرار گرفتن صحیح ساز در دهان میتونه صدای بسیار متفاوتی ایجاد کنه.
2. شدت و کنترل صدا اهمیت زیادی دارد
یکی از تفاوت های مهم بین نوازنده های مبتدی و همچنین حرفه ای، کنترل شدت صدا یا همون داینامیک اجرا هست. به طور کلی قسمت های مختلف یک آهنگ برای اینکه از از حالت یکنواختی در بیاد، باید با شدت و ضعف متفاوتی اجرا بشه تا باعث تنوع شنیداری در اون قطعه بشه. گاهی لازمه بخش هایی از آهنگ رو آرام اجرا کنید و گاهی هم بهتره نت ها رو با تاکید بیشتری اجرا کنید. چنانچه همه ی نت ها رو با فشار یکسان بنوازید، اجرای شما ممکن هست خشک و بی روح بنظر برسه. حتی اگر تمام نت ها رو کاملا درست اجرا کرده باشید.
3. ساز شما ممکن است با ساز استاد متفاوت باشد
حتی اگه شما و استاد دقیقا یک ساز رو تهیه کرده باشید، باز هم ممکنه صدای اون ها کاملا متفاوت باشن. بسیاری از پارامتر ها از جمله عمر ساز، کیفیت قطعات، نحوه نگهداری، وضعیت سیم ها و همچنین تیغه ها در ساز های بادی، کوک و همچنین شرایط نگهداری اون ها تاثیر بسیار زیادی در صدای نهایی میتونه بذاره. به همین دلیل همیشه نباید تصور کنید اگه صدای ساز شما دقیقا صدای سازتون رو تقلید نمیکنه، حتما تکنیک شما داره اشتباه اجرا میشه.
4. نحوه ضبط صدا را فراموش نکنید
یکی از مهمترین دلایلی که معمولا اکثر هنرجو ها اون رو نادیده میگیرن، تفاوت بین صدای واقعی ساز و همچنین صدای ضبط شده هست. استاد ممکن هست. خیلی از اوقات ممکنه استاد از میکروفون ها یا ست ضبط حرفه ای استفاده کنه. کار صداهای بسیار با کیفیت و همچنین ست آپ کامپیوتر و نرم افزار های ضبط صدای بسیار قوی و با کیفیت. بنابر این مقایسه صدای ساز خام خودتون با یک ویدیو آموزشی یا یک ریل در اینستاگرام نمیتونه مقایسه درستی باشه.
۵. آکوستیک محیط روی صدا تأثیر داره
اتاقی که در اون ساز میزنید نیز بخشی از صدای نهایی که قراره به گوش مخاطب و همچنین هودتون برسه. یک اتاق خالی با دیوارهای سخت میتونه انعکاس صدای زیادی ایجاد کنه، در حالی که اتاقی با فرش، پرده و وسایل مختلف صدایی متفاوت داره. به همین دلیل حتی یک نوازنده حرفهای هم اگر در دو محیط متفاوت ساز بزند، ممکن هست صدای متفاوتی تولید کنه.
۶. اجرای استاد فقط «نت درست» نیست
گاهی هنرجو تصور میکنه کافی هست نتهای استاد را دقیقاً تکرار کنه تا صدایی شبیه او داشته باشه. اما نوازندگی حرفهای شامل جزئیات بسیار بیشتری هست. لگاتو، استکاتو، ویبره، تأکید روی نتها، مکثها، دینامیک و جملهبندی موسیقی همگی در شخصیت صدا نقش دارند. در واقع ممکن است دو نوازنده یک قطعه را با نتهای کاملاً یکسان اجرا کنند، اما بیان موسیقایی آنها کاملاً متفاوت باشد.
۷. گوش شما هنوز به جزئیات عادت نکرده است
یکی دیگر از دلایل مهم، رشد تدریجی گوش موسیقایی است. نوازنده باتجربه میتواند جزئیات بسیار کوچکی را در صدا تشخیص دهد؛ مثلاً کمی خارج بودن یک نت، شدت نامناسب یک ضربه یا تفاوت در طول یک نت.
هرچه بیشتر گوش کنید و آگاهانه به اجرای نوازندگان حرفهای توجه کنید، توانایی شما برای تشخیص این تفاوتها نیز بیشتر میشود.
جمعبندی
اگر صدای ساز شما با صدای استاد متفاوت است، نگران نباشید. این تفاوت کاملاً طبیعی است و معمولاً به معنی نداشتن استعداد موسیقی نیست. تکنیک نوازندگی، کنترل شدت صدا، کیفیت و وضعیت ساز، تجهیزات ضبط، آکوستیک محیط و تجربه نوازنده همگی روی صدای نهایی تأثیر دارند.